Skillnad mellan versioner av "1.3 Övningar till Rationella uttryck"

Från Mathonline
Hoppa till: navigering, sök
m
m (Övning 4)
 
(228 mellanliggande versioner av samma användare visas inte)
Rad 2: Rad 2:
 
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" height="30" width="100%"
 
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" height="30" width="100%"
 
| style="border-bottom:1px solid #797979" width="5px" |  
 
| style="border-bottom:1px solid #797979" width="5px" |  
{{Not selected tab|[[1.4 Rationella uttryck|Teori]]}}
+
{{Not selected tab|[[1.3 Repetition Bråkräkning från Matte 1|Repetition: Bråkräkning]]}}
{{Selected tab|[[1.4 Övningar till Rationella uttryck|Övningar]]}}
+
{{Not selected tab|[[1.3 Rationella uttryck|Teori]]}}
 +
{{Selected tab|[[1.3 Övningar till Rationella uttryck|Övningar]]}}
 +
{{Not selected tab|[[1.3 Fördjupning till Rationella uttryck|Fördjupning]]}}
 +
{{Not selected tab|[[1.4 Talet e: Exponentialfunktionen med basen e och den naturliga logaritmen|Nästa avsnitt -->]]}}
 
| style="border-bottom:1px solid #797979"  width="100%"|  
 
| style="border-bottom:1px solid #797979"  width="100%"|  
 
|}
 
|}
 +
[[1.2 Faktorisering av polynom|<span style="color:blue"><-- Förra avsnitt</span>]]
  
  
== G-övningar: 1-6 ==
+
<Big><Big><Big><span style="color:blue">E-övningar: 1-6</span></Big></Big></Big>
 +
 
  
 
== Övning 1 ==
 
== Övning 1 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Om
+
För vilka värden på <math> x \, </math> är uttrycken nedan definierade och för vilka är de inte definierade?
  
::<math> x^3 - 5\,x^2 + 12\,x - 6 = (x-2) \cdot {\rm (ett\ polynom)} </math>
+
 
 
+
a) <big><big><math> {\color{White} x} {x^2 + 1 \over 3\,x - 6} </math></big></big>
vad är då graden till det okända polynomet?
+
 
+
 
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 1|1.4 Svar 1|Lösning 1|1.4 Lösning 1}}
+
b) <big><big><math> {\color{White} x} {x^2 - 5\,x + 3  \over  (x+6) \cdot (x-1)} </math></big></big>
 +
 
 +
 
 +
c) <big><big><math> {\color{White} x} {x^3 + 3\,x^2 -8\,x - 1 \over x^2 + 1} </math></big></big>
 +
 
 +
 
 +
d) <big><big><math> {\color{White} x} {4\,x^4 -6\,x^2 + 1 \over x^2 - 16} </math></big></big>
 +
 
 +
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 1a|1.4 Svar 1a|Lösning 1a|1.4 Lösning 1a|Svar 1b|1.4 Svar 1b|Lösning 1b|1.4 Lösning 1b|Svar 1c|1.4 Svar 1c|Lösning 1c|1.4 Lösning 1c|Svar 1d|1.4 Svar 1d|Lösning 1d|1.4 Lösning 1d}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 1a|Svar 1a]] | [[1.4 Lösning 1a|Lösning 1a]] | [[1.4 Svar 1b|Svar 1b]] | [[1.4 Lösning 1b|Lösning 1b]] | [[1.4 Svar 1c|Svar 1c]] | [[1.4 Lösning 1c|Lösning 1c]] | [[1.4 Svar 1d|Svar 1d]] | [[1.4 Lösning 1d|Lösning 1d]]</small></small> -->
  
 
== Övning 2 ==
 
== Övning 2 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Vi har:
+
Beräkna exakt
 +
 +
a) <math> {\color{White} x} f(3)\, </math> om <math> \, f(x) = </math> <big><big><math> {x^2 - 4\,x + 3 \over 2\,x^2 + 3} </math></big></big>
  
::<math> 4\,x^2 + 16\,x - 8 = (x+3) \cdot {\rm (ett\ polynom)} </math>
 
 
 
a) Vad är graden till det okända polynomet?
 
  
b) Vad är koefficienten till x-termen i det okända polynomet?
+
b) <math> {\color{White} x} g(2)\, </math> om <math> \, g(t) = </math> <big><big><math> {3\,t^2 - 2\,t \over t\,(t+1)} </math></big></big>
  
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 2a|1.4 Svar 2a|Lösning 2a|1.4 Lösning 2a|Svar 2b|1.4 Svar 2b|Lösning 2b|1.4 Lösning 2b}}
+
 
 +
c) <math> {\color{White} x} h(-1)\, </math> om <math> h(x) = </math> <big><big><math> {x^3 - x^2 - 1 \over x^3 + x^2 + x} </math></big></big>
 +
 
 +
 
 +
d) <math> {\color{White} x} f(-1)\, </math> om <math> f(z) = </math> <big><big><math> {z^3 - z^2 - z - 1 \over z^3 + z^2 + z + 1} </math></big></big>
 +
 
 +
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 2a|1.4 Svar 2a|Lösning 2a|1.4 Lösning 2a|Svar 2b|1.4 Svar 2b|Lösning 2b|1.4 Lösning 2b|Svar 2c|1.4 Svar 2c|Lösning 2c|1.4 Lösning 2c|Svar 2d|1.4 Svar 2d|Lösning 2d|1.4 Lösning 2d}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 2a|Svar 2a]] | [[1.4 Lösning 2a|Lösning 2a]] | [[1.4 Svar 2b|Svar 2b]] | [[1.4 Lösning 2b|Lösning 2b]] | [[1.4 Svar 2c|Svar 2c]] | [[1.4 Lösning 2c|Lösning 2c]] | [[1.4 Svar 2d|Svar 2d]] | [[1.4 Lösning 2d|Lösning 2d]]</small></small>
 +
-->
  
 
== Övning 3 ==
 
== Övning 3 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Ange ett polynom i faktorform vars nollställen är:
+
Förkorta följande uttryck så långt som möjligt, om det går:
 +
 
 +
 
 +
a) <big><big><math> {\color{White} x} {20\,x^3\,y^2 \over 4\,x^2\,y} </math></big></big>
 +
 
  
a) 2 och 6
+
b) <big><big><math> {\color{White} x} {x^2\,(x + y) \over x} </math></big></big>
  
b) -2, och -6
 
  
c) 1, -5 och 4
+
c) <big><big><math> {\color{White} x} {x\,(x - y) \over y} </math></big></big>
  
 
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 3a|1.4 Svar 3a|Lösning 3a|1.4 Lösning 3a|Svar 3b|1.4 Svar 3b|Lösning 3b|1.4 Lösning 3b|Svar 3c|1.4 Svar 3c|Lösning 3c|1.4 Lösning 3c}}
 
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 3a|1.4 Svar 3a|Lösning 3a|1.4 Lösning 3a|Svar 3b|1.4 Svar 3b|Lösning 3b|1.4 Lösning 3b|Svar 3c|1.4 Svar 3c|Lösning 3c|1.4 Lösning 3c}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 3a|Svar 3a]] | [[1.4 Lösning 3a|Lösning 3a]] | [[1.4 Svar 3b|Svar 3b]] | [[1.4 Lösning 3b|Lösning 3b]] | [[1.4 Svar 3c|Svar 3c]] | [[1.4 Lösning 3c|Lösning 3c]]</small></small>
 +
-->
  
 
== Övning 4 ==
 
== Övning 4 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Ange nollställen till följande polynom:
+
Förenkla följande uttryck så långt som möjligt:
  
a) <math> (x-2) \cdot (x+1) </math>
 
  
b) <math> (3\,x-1) \cdot (2\,x+1) </math>  
+
a) <big><big><math> {\color{White} x} {x - y \over y - x} </math></big></big>
 +
 
 +
 
 +
b) <big><big><math> {\color{White} x} {6\,(x-2)^2 \over 3\,x - 6} </math></big></big>
  
 
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 4a|1.4 Svar 4a|Lösning 4a|1.4 Lösning 4a|Svar 4b|1.4 Svar 4b|Lösning 4b|1.4 Lösning 4b}}
 
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 4a|1.4 Svar 4a|Lösning 4a|1.4 Lösning 4a|Svar 4b|1.4 Svar 4b|Lösning 4b|1.4 Lösning 4b}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 4a|Svar 4a]] | [[1.4 Lösning 4a|Lösning 4a]] | [[1.4 Svar 4b|Svar 4b]] | [[1.4 Lösning 4b|Lösning 4b]]</small></small> -->
  
 
== Övning 5 ==
 
== Övning 5 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Grafen till en polynomfunktion ser ut här:
+
Förenkla följande uttryck långt som möjligt:
  
[[Image: 13Övn5_2agradspol.jpg]]
 
  
a) Ange några exempel på polynom i faktorform vars nollställen är identiska med kurvans nollställen.
+
a) <big><big><math> {\color{White} x} {x \over 3} + {x \over 2} - {x \over 6} </math></big></big>
  
b) Ange det polynom i faktorform vars graf är kurvan ovan.
+
 +
b) <big><big><math> {\color{White} x} {2 \over x} + {3 \over x^2} + {4 \over x^3} </math></big></big>
  
</div>{{#NAVCONTENT:Svar & lösning 5a|1.4 Lösning 5a|Svar 5b|1.4 Svar 5b|Lösning 5b|1.4 Lösning 5b}}
+
 
 +
c) <big><big><math> {\color{White} x} {3 \over a\,-\,2} - {a\,+\,7 \over 6\,-\,3\,a} </math></big></big>
 +
 
 +
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 5a|1.4 Svar 5a|Lösning 5a|1.4 Lösning 5a|Svar 5b|1.4 Svar 5b|Lösning 5b|1.4 Lösning 5b|Svar 5c|1.4 Svar 5c|Lösning 5c|1.4 Lösning 5c}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 5a|Svar 5a]] | [[1.4 Lösning 5a|Lösning 5a]] | [[1.4 Svar 5b|Svar 5b]] | [[1.4 Lösning 5b|Lösning 5b]] | [[1.4 Svar 5c|Svar 5c]] | [[1.4 Lösning 5c|Lösning 5c]]</small></small>
 +
-->
  
 
== Övning 6 ==
 
== Övning 6 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Faktorisera följande polynom och kontrollera dina svar genom utveckling av de erhållna resultaten:
+
Förenkla följande uttryck så långt som möjligt:
 +
 
 +
 
 +
a) <big><big><math> {\color{White} x} {3\,(y\,-\,3) \over 8\,y} \cdot {24\,y \over y\,-\,3} </math></big></big>
 +
 
  
a) <math> x^2 - 6\,x + 8 </math>
+
b) <big><big><math> {\color{White} x} {x\,+\,y \over x^2} \cdot {x\,y \over x\,+\,y} </math></big></big>
  
b) <math> 3\,x^2 + 3\,x - 6 </math>
 
  
c) <math> 4\,x^2 - 36 </math>
+
c) <big><big><math> {\color{White} x} \left({2\,a\,-\,4 \over a^2}\right)\, \Big / \,\left({a^2\,-\,4 \over a^4}\right) </math></big></big>  
  
 
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 6a|1.4 Svar 6a|Lösning 6a|1.4 Lösning 6a|Svar 6b|1.4 Svar 6b|Lösning 6b|1.4 Lösning 6b|Svar 6c|1.4 Svar 6c|Lösning 6c|1.4 Lösning 6c}}
 
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 6a|1.4 Svar 6a|Lösning 6a|1.4 Lösning 6a|Svar 6b|1.4 Svar 6b|Lösning 6b|1.4 Lösning 6b|Svar 6c|1.4 Svar 6c|Lösning 6c|1.4 Lösning 6c}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 6a|Svar 6a]] | [[1.4 Lösning 6a|Lösning 6a]] | [[1.4 Svar 6b|Svar 6b]] | [[1.4 Lösning 6b|Lösning 6b]] | [[1.4 Svar 6c|Svar 6c]] | [[1.4 Lösning 6c|Lösning 6c]]</small></small>
 +
-->
 +
 +
 +
 +
<Big><Big><Big><span style="color:blue">C-övningar: 7-9</span></Big></Big></Big>
  
== VG-övningar: 7-10 ==
 
  
 
== Övning 7 ==
 
== Övning 7 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Grafen till en polynomfunktion ser ut här:
+
Förenkla följande uttryck långt som möjligt:
 +
 
 +
 
 +
a) <big><big><math> {\color{White} x} {x^2\,-\,25 \over 8\,x^2\,-\,40\,x} </math></big></big>
 +
 
 +
 
 +
b) <big><big><math> {\color{White} x} {3\,x^2\,-\,12\,x \over x^2\,-\,6\,x\,+\,8} </math></big></big>
  
[[Image: 13Övn7_3egradspol.jpg]]
 
  
Ange det polynom i faktorform vars graf är kurvan ovan.
+
c) <big><big><math> {\color{White} x} {1\,-\,x\,y \over (x\,y)^2\,-\,x\,y} </math></big></big>
  
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 7|1.4 Svar 7|Lösning 7|1.4 Lösning 7}}
+
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 7a|1.4 Svar 7a|Lösning 7a|1.4 Lösning 7a|Svar 7b|1.4 Svar 7b|Lösning 7b|1.4 Lösning 7b|Svar 7c|1.4 Svar 7c|Lösning 7c|1.4 Lösning 7c}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 7a|Svar 7a]] | [[1.4 Lösning 7a|Lösning 7a]] | [[1.4 Svar 7b|Svar 7b]] | [[1.4 Lösning 7b|Lösning 7b]] | [[1.4 Svar 7c|Svar 7c]] | [[1.4 Lösning 7c|Lösning 7c]]</small></small>
 +
-->
  
 
== Övning 8 ==
 
== Övning 8 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Faktorisera följande polynom och kontrollera dina svar genom utveckling av de erhållna resultaten. Ange slutresultaten med heltalskoefficienter.
+
Förenkla uttrycken i a) och b) så långt som möjligt:
  
a) <math> 9\,x^2 - 6\,x + 1 </math>
+
a) <big><big><math> {\color{White} x} {6\,x \over 4 - 9\,x^2} - {1 \over 2 -3\,x} </math></big></big>
 +
 
 +
 +
b) <big><big><math> {\color{White} x} {1-x \over x+1} - {1+x \over 1-x} + {4\,x \over 1-x^2} </math></big></big>
 +
 
 +
 
 +
c) För vilket värde på <math> z\, </math> har följande ekvation lösningen <math> x = 2\, </math>:
  
b) <math> x^2 + 4\,x - 4 </math>
 
  
c) <math> 49\,z^2 + 14\,z + 1 </math>
+
<math> {15\,x^2 - 2\,x - 6 \over 6} =  {x - 3\,z \over 2} - {z - 2\,x^2 \over 3} - {z \over x} </math>
  
 
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 8a|1.4 Svar 8a|Lösning 8a|1.4 Lösning 8a|Svar 8b|1.4 Svar 8b|Lösning 8b|1.4 Lösning 8b|Svar 8c|1.4 Svar 8c|Lösning 8c|1.4 Lösning 8c}}
 
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 8a|1.4 Svar 8a|Lösning 8a|1.4 Lösning 8a|Svar 8b|1.4 Svar 8b|Lösning 8b|1.4 Lösning 8b|Svar 8c|1.4 Svar 8c|Lösning 8c|1.4 Lösning 8c}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 8a|Svar 8a]] | [[1.4 Lösning 8a|Lösning 8a]] | [[1.4 Svar 8b|Svar 8b]] | [[1.4 Lösning 8b|Lösning 8b]] | [[1.4 Svar 8c|Svar 8c]] | [[1.4 Lösning 8c|Lösning 8c]]</small></small>
 +
-->
  
 
== Övning 9 ==
 
== Övning 9 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Ange den fullständiga faktoriseringen av polynomet
+
Förenkla följande uttryck så långt som möjligt:
  
::<math> x^3 - 9\,x^2 + 26\,x - 24 </math>
+
a) <big><big><math> {\color{White} x} \left({1 \over 2\,x\,-\,1} + {1 \over 2\,x\,+\,1}\right) \cdot {2\,x\,+\,1 \over 2\,x} </math></big></big>
  
om en av faktorerna är <math>(x-4)</math>.
 
  
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 9|1.4 Svar 9|Lösning 9|1.4 Lösning 9}}
+
b) <big><big><math> {\color{White} x} \left({a^2\,-\,6\,a\,+\,9 \over b^6}\right)\, \Big / \,\left({a\,-\,3 \over b^5}\right) </math></big></big>
  
== Övning 10 ==
 
<div class="ovning">
 
Vi har följande delfaktorisering av ett 3:e gradspolynom:
 
  
::<math> x^3 - 17\,x^2 + 54\,x - 8 = (x-4) \cdot {\rm (ett\ polynom)} </math>
+
c) <big><big><math> {\color{White} x} \left(1 - {x^2 \over y^2}\right)\, \Big / \,\left(1 - {x \over y}\right) </math></big></big>
 
+
a) Bestäm det okända polynomet som en summa av termer.
+
  
b) Ange 3:e gradspolynomets fullständiga faktorisering. Svara med två decimaler.
+
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 9a|1.4 Svar 9a|Lösning 9a|1.4 Lösning 9a|Svar 9b|1.4 Svar 9b|Lösning 9b|1.4 Lösning 9b|Svar 9c|1.4 Svar 9c|Lösning 9c|1.4 Lösning 9c}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 9a|Svar 9a]] | [[1.4 Lösning 9a|Lösning 9a]] | [[1.4 Svar 9b|Svar 9b]] | [[1.4 Lösning 9b|Lösning 9b]] | [[1.4 Svar 9c|Svar 9c]] | [[1.4 Lösning 9c|Lösning 9c]]</small></small>
 +
-->
 +
 
 +
 
 +
 
 +
<Big><Big><Big><span style="color:blue">A-övningar: 10-12</span></Big></Big></Big>
 +
 
 +
== Övning 10 ==
 +
<div class="ovning">
 +
Förenkla så långt som möjligt:
  
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 10a|1.4 Svar 10a|Lösning 10a|1.4 Lösning 10a|Svar 10b|1.4 Svar 10b|Lösning 10b|1.4 Lösning 10b}}
+
:<math> {2\,x^2 - x^3 \over 2\,x^2 - 8} - {x \over x+2} + {x+2 \over 2} </math>
  
== MVG-övningar: 11-12 ==
+
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 10|1.4 Svar 11|Lösning 10|1.4 Lösning 11}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 11|Svar 10]] | [[1.4 Lösning 11|Lösning 10]]</small></small>
 +
-->
  
 
== Övning 11 ==
 
== Övning 11 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Följande 4:e gradspolynom är givet och har dubbelroten x = -1:
+
En rationell funktion är given:  
  
:<math> P(x) = x^4 - 7\,x^3 + 3\,x^2 + 31\,x + 20 </math>
+
:<math> f(x) = {x+2 \over x^2 - x - 6} </math>  
  
a) Ange med hjälp av dubbelroten en delfaktorisering av P(x).
+
a) Faktorisera nämnaren och skriv <math> f(x)\, </math> med faktoriserad nämnare.
  
b) Faktorisera P(x) fullständigt.
+
Läs om [[1.3_Fördjupning_till_Rationella_uttryck#H.C3.A4vbara_och_icke-h.C3.A4vbara_diskontinuiteter|<strong><span style="color:blue">Hävbara och icke-hävbara diskontinuiteter</span></strong>]] för att kunna lösa b)-d).  
  
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 11a|1.4 Svar 11a|Lösning 11a|1.4 Lösning 11a|Svar 11b|1.4 Svar 11b|Lösning 11b|1.4 Lösning 11b}}
+
b) Ange de värden på <math> x\, </math> för vilka <math> f(x)\, </math> inte är definierad (funktionens diskontinuiteter). Ange <math>\, f(x)</math>:s hävbara och icke-hävbara diskontinuiteter.
 +
 
 +
c) Ange en funktion <math> g(x)\, </math> som inte längre har <math>\, f(x)</math>:s hävbara diskontinuitet, men är annars identisk med <math> f(x)\, </math>. 
 +
 
 +
d) Rita graferna till <math> f(x)\, </math> och <math> g(x)\, </math>. Kan man av grafernas utseende dra slutsatsen att funktionerna är identiska? Motivera ditt svar.
 +
 
 +
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 11a|1.4 Svar 10a|Lösning 11a|1.4 Lösning 10a|Svar 11b|1.4 Svar 10b|Lösning 11b|1.4 Lösning 10b|Svar 11c|1.4 Svar 10c|Lösning 11c|1.4 Lösning 10c|Svar 11d|1.4 Svar 10d|Lösning 11d|1.4 Lösning 10d}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 10a|Svar 10a]] | [[1.4 Lösning 10a|Lösning 10a]] | [[1.4 Svar 10b|Svar 10b]] | [[1.4 Lösning 10b|Lösning 10b]] | [[1.4 Svar 10c|Svar 10c]] | [[1.4 Lösning 10c|Lösning 10c]] | [[1.4 Svar 10d|Svar 10d]] | [[1.4 Lösning 10d|Lösning 10d]]</small></small>
 +
-->
  
 
== Övning 12 ==
 
== Övning 12 ==
 
<div class="ovning">
 
<div class="ovning">
Anta att två nollställen till polynomet:
+
Lös följande ekvation:
  
:<math> P(x) = x^4 + 3\,x^3 - 7\,x^2 - 27\,x - 18 </math>
+
:<math> {\color{White} x} v - {u \over u\,v\,+\,v\,x} = {v\,x^2 \over x^2\,-\,u^2} + {u\,v^2 \over v\,x\,+\,u\,v} </math>
  
har samma absolutbelopp, men olika förtecken.
 
  
a) Bestäm dessa två nollställen och ange en delfaktorisering av P(x).
+
där <math> u\, </math> och <math> v\, </math> är givna konstanter och <math> x\, </math> ekvationens obekant. Lösningen kommer därför att bli ett rationellt uttryck i <math> u\, </math> och <math> v\, </math>.
  
b) Faktorisera P(x) fullständigt.
+
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 12|1.4 Svar 12|Lösning 12|1.4 Lösning 12}}
 +
<!-- Alternativt:
 +
:<small><small>[[1.4 Svar 12|Svar 12]] | [[1.4 Lösning 12|Lösning 12]]</small></small>
 +
-->
 +
<!-- CEF sid 253 -->
 +
 
 +
 
 +
<!--
 +
<Big><Big><Big><span style="color:blue"><u>Facit</u></span></Big></Big></Big>
 +
 
 +
 
 +
 
 +
== 1a ==
 +
Uttrycket är definierat för alla <math> x \, </math> utom för <math> x = 2 </math>.
 +
 
 +
== 1b ==
 +
Uttrycket är definierat för alla <math> x \, </math> utom för <math> x = -6 </math> och för <math> x = 1 </math>.
 +
 
 +
== 1c ==
 +
Uttrycket är definierat för alla (reella) <math> x \, </math>.
 +
 
 +
== 1d ==
 +
Uttrycket är definierat för alla <math> x \, </math> utom för <math> x = 4 </math> och <math> x = -4 </math>.
 +
 
 +
== 2a ==
 +
<math> f(3)\, = 0 </math>
 +
 
 +
== 2b ==
 +
<math> g(2) = {4 \over 3} </math>
 +
 
 +
== 2c ==
 +
<math> h(-1)\, = 3 </math>
 +
 
 +
== 2d ==
 +
<math> f(-1)\, </math> <big>är inte definierat.</big>
 +
 
 +
== 3a ==
 +
<math> 5\;x\,y </math>
 +
 
 +
== 3b ==
 +
<math> x\;(x+y) </math>
 +
 
 +
== 3c ==
 +
<math> x\,(x - y) \over y </math>
 +
 
 +
== 4a ==
 +
<math> - 1\, </math>
 +
 
 +
== 4b ==
 +
<math> 2\;(x-2) </math>
 +
 
 +
== 5a ==
 +
<math> {2 \over 3}\, x </math> eller <math> {2\, x \over 3} </math>
 +
 
 +
== 5b ==
 +
<math> {2\,x^2 + 3\,x + 4 \over x^3} </math>
 +
 
 +
== 5c ==
 +
<math> a+16 \over 3\,(a-2) </math>
 +
 
 +
== 6a ==
 +
<math> 9\, </math>
 +
 
 +
== 6b ==
 +
<math> y \over x\, </math>
 +
 
 +
== 6c ==
 +
 
 +
<math> 2\,a^2 \over a+2 </math>
 +
 
 +
== 7a ==
 +
<math> x + 5 \over 8\,x </math>
 +
 
 +
== 7b ==
 +
<math> {3\,x \over x -2} </math>
 +
 
 +
== 7c ==
 +
<math> - {1 \over x\,y} </math>
 +
 
 +
== 8a ==
 +
<math> -{1 \over 3\,x + 2} </math>
 +
 
 +
== 8b ==
 +
<math> 0\, </math>
 +
 
 +
== 8c ==
 +
 
 +
<math> z = - 2\, </math>
 +
 
 +
== 9a ==
 +
<math> 2 \over 2\,x -1 </math>
 +
 
 +
== 9b ==
 +
<math> {a-3 \over b} </math>
 +
 
 +
== 9c ==
 +
<math> x + y \over y </math>
 +
 
 +
== 10 ==
 +
<math> 1\, </math>
 +
 
 +
== 11a ==
 +
<math> x+2 \over (x+2) \cdot (x-3) </math>
 +
 
 +
== 11b ==
 +
 
 +
<math> x_1 = -2\, </math>
 +
 
 +
<math> x_2 = 3\, </math>
 +
 
 +
<math> x_1 = -2\, </math> är en hävbar diskontinuitet.
 +
 
 +
<math> x_2 = 3\, </math> är en icke-hävbar diskontinuitet.
 +
 
 +
== 11c ==
 +
Diskontinuiteten <math> x = -2\, </math> är hävbar.
 +
 
 +
<math> g(x)\, =\, {1 \over x-3}</math>
 +
 
 +
== 11d ==
 +
<big> Nej. </big>
 +
 
 +
== 12 ==
 +
<math> x = {u \over v^2 + 1} </math>
 +
-->
 +
 
 +
 
 +
  
</div>{{#NAVCONTENT:Svar 12a|1.4 Svar 12a|Lösning 12a|1.4 Lösning 12a|Svar 12b|1.4 Svar 12b|Lösning 12b|1.4 Lösning 12b}}
+
[[Matte:Copyrights|Copyright]] © 2011-2014 Taifun Alishenas. All Rights Reserved.

Nuvarande version från 30 oktober 2014 kl. 13.47

       Repetition: Bråkräkning          Teori          Övningar          Fördjupning          Nästa avsnitt -->      

<-- Förra avsnitt


E-övningar: 1-6


Övning 1

För vilka värden på \( x \, \) är uttrycken nedan definierade och för vilka är de inte definierade?


a) \( {\color{White} x} {x^2 + 1 \over 3\,x - 6} \)


b) \( {\color{White} x} {x^2 - 5\,x + 3 \over (x+6) \cdot (x-1)} \)


c) \( {\color{White} x} {x^3 + 3\,x^2 -8\,x - 1 \over x^2 + 1} \)


d) \( {\color{White} x} {4\,x^4 -6\,x^2 + 1 \over x^2 - 16} \)

Övning 2

Beräkna exakt

a) \( {\color{White} x} f(3)\, \) om \( \, f(x) = \) \( {x^2 - 4\,x + 3 \over 2\,x^2 + 3} \)


b) \( {\color{White} x} g(2)\, \) om \( \, g(t) = \) \( {3\,t^2 - 2\,t \over t\,(t+1)} \)


c) \( {\color{White} x} h(-1)\, \) om \( h(x) = \) \( {x^3 - x^2 - 1 \over x^3 + x^2 + x} \)


d) \( {\color{White} x} f(-1)\, \) om \( f(z) = \) \( {z^3 - z^2 - z - 1 \over z^3 + z^2 + z + 1} \)

Övning 3

Förkorta följande uttryck så långt som möjligt, om det går:


a) \( {\color{White} x} {20\,x^3\,y^2 \over 4\,x^2\,y} \)


b) \( {\color{White} x} {x^2\,(x + y) \over x} \)


c) \( {\color{White} x} {x\,(x - y) \over y} \)

Övning 4

Förenkla följande uttryck så långt som möjligt:


a) \( {\color{White} x} {x - y \over y - x} \)


b) \( {\color{White} x} {6\,(x-2)^2 \over 3\,x - 6} \)

Övning 5

Förenkla följande uttryck så långt som möjligt:


a) \( {\color{White} x} {x \over 3} + {x \over 2} - {x \over 6} \)


b) \( {\color{White} x} {2 \over x} + {3 \over x^2} + {4 \over x^3} \)


c) \( {\color{White} x} {3 \over a\,-\,2} - {a\,+\,7 \over 6\,-\,3\,a} \)

Övning 6

Förenkla följande uttryck så långt som möjligt:


a) \( {\color{White} x} {3\,(y\,-\,3) \over 8\,y} \cdot {24\,y \over y\,-\,3} \)


b) \( {\color{White} x} {x\,+\,y \over x^2} \cdot {x\,y \over x\,+\,y} \)


c) \( {\color{White} x} \left({2\,a\,-\,4 \over a^2}\right)\, \Big / \,\left({a^2\,-\,4 \over a^4}\right) \)


C-övningar: 7-9


Övning 7

Förenkla följande uttryck så långt som möjligt:


a) \( {\color{White} x} {x^2\,-\,25 \over 8\,x^2\,-\,40\,x} \)


b) \( {\color{White} x} {3\,x^2\,-\,12\,x \over x^2\,-\,6\,x\,+\,8} \)


c) \( {\color{White} x} {1\,-\,x\,y \over (x\,y)^2\,-\,x\,y} \)

Övning 8

Förenkla uttrycken i a) och b) så långt som möjligt:

a) \( {\color{White} x} {6\,x \over 4 - 9\,x^2} - {1 \over 2 -3\,x} \)


b) \( {\color{White} x} {1-x \over x+1} - {1+x \over 1-x} + {4\,x \over 1-x^2} \)


c) För vilket värde på \( z\, \) har följande ekvation lösningen \( x = 2\, \)\[ {15\,x^2 - 2\,x - 6 \over 6} = {x - 3\,z \over 2} - {z - 2\,x^2 \over 3} - {z \over x} \]

Övning 9

Förenkla följande uttryck så långt som möjligt:

a) \( {\color{White} x} \left({1 \over 2\,x\,-\,1} + {1 \over 2\,x\,+\,1}\right) \cdot {2\,x\,+\,1 \over 2\,x} \)


b) \( {\color{White} x} \left({a^2\,-\,6\,a\,+\,9 \over b^6}\right)\, \Big / \,\left({a\,-\,3 \over b^5}\right) \)


c) \( {\color{White} x} \left(1 - {x^2 \over y^2}\right)\, \Big / \,\left(1 - {x \over y}\right) \)


A-övningar: 10-12

Övning 10

Förenkla så långt som möjligt:

\[ {2\,x^2 - x^3 \over 2\,x^2 - 8} - {x \over x+2} + {x+2 \over 2} \]

Övning 11

En rationell funktion är given:

\[ f(x) = {x+2 \over x^2 - x - 6} \]

a) Faktorisera nämnaren och skriv \( f(x)\, \) med faktoriserad nämnare.

Läs om Hävbara och icke-hävbara diskontinuiteter för att kunna lösa b)-d).

b) Ange de värden på \( x\, \) för vilka \( f(x)\, \) inte är definierad (funktionens diskontinuiteter). Ange \(\, f(x)\):s hävbara och icke-hävbara diskontinuiteter.

c) Ange en funktion \( g(x)\, \) som inte längre har \(\, f(x)\):s hävbara diskontinuitet, men är annars identisk med \( f(x)\, \).

d) Rita graferna till \( f(x)\, \) och \( g(x)\, \). Kan man av grafernas utseende dra slutsatsen att funktionerna är identiska? Motivera ditt svar.

Övning 12

Lös följande ekvation:

\[ {\color{White} x} v - {u \over u\,v\,+\,v\,x} = {v\,x^2 \over x^2\,-\,u^2} + {u\,v^2 \over v\,x\,+\,u\,v} \]


där \( u\, \) och \( v\, \) är givna konstanter och \( x\, \) ekvationens obekant. Lösningen kommer därför att bli ett rationellt uttryck i \( u\, \) och \( v\, \).




Copyright © 2011-2014 Taifun Alishenas. All Rights Reserved.